Δεν υπάρχει μία καθολική «δοσολογία συμπληρώματος» L-λυσίνης για όλους. Η διατροφική απαίτηση δεν ταυτίζεται με τη δόση ενός συμπληρώματος και η κατάλληλη ποσότητα εξαρτάται από τον σκοπό, τη διατροφή και την κατάσταση υγείας. Συστηματικές ανασκοπήσεις ανθρώπινων μελετών εντόπισαν κυρίως γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όπως ναυτία, κοιλιακό άλγος και διάρροια. Η προσωρινή τιμή χωρίς παρατηρούμενη ανεπιθύμητη ενέργεια των 6 g/ημέρα που πρότειναν ερευνητές δεν είναι συνιστώμενη δόση ούτε επίσημο ανώτατο όριο.

Διατροφική ανάγκη και συμπληρωματική δόση: ποια είναι η διαφορά;

Η διατροφική απαίτηση περιγράφει την ποσότητα λυσίνης που απαιτείται στο πλαίσιο της συνολικής ημερήσιας διατροφής. Περιλαμβάνει τη λυσίνη από όλες τις τροφές και χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της διατροφικής επάρκειας. Αντίθετα, η ποσότητα που αναγράφεται σε ένα συμπλήρωμα είναι επιπρόσθετη πρόσληψη.

Η συχνή σύγχυση των δύο μεγεθών μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική χρήση. Το γεγονός ότι ένας ενήλικας χρειάζεται καθημερινά λυσίνη δεν σημαίνει ότι χρειάζεται συμπλήρωμα, εφόσον την προσλαμβάνει ήδη από την τροφή.

Ποια ποσότητα έχει χρησιμοποιηθεί στις μελέτες;

Οι ανθρώπινες μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει πολύ διαφορετικές ποσότητες και διάρκειες, ανάλογα με το ερευνητικό ερώτημα. Σε συστηματική ανασκόπηση 71 μελετών, οι προσλήψεις συμπληρωματικής L-λυσίνης κυμάνθηκαν από 16,8 mg έως 17.500 mg ημερησίως, με διάρκεια από μία ημέρα έως 1.095 ημέρες. Το εύρος αυτό δεν αποτελεί πρόταση δοσολογίας· περιγράφει απλώς τα πρωτόκολλα που εντοπίστηκαν.

Η ίδια ανασκόπηση πρότεινε προσωρινό επίπεδο μη παρατηρούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών 6.000 mg ανά άτομο ημερησίως, βασισμένο κυρίως σε γαστρεντερικά συμπτώματα. Η τιμή αυτή:

• δεν είναι στόχος πρόσληψης,

• δεν είναι δοσολογία αποτελεσματικότητας,

• δεν εγγυάται ασφάλεια για κάθε άτομο,

• δεν αντικαθιστά τις οδηγίες της ετικέτας ή την κλινική αξιολόγηση.

Ποιες ανεπιθύμητες ενέργειες έχουν αναφερθεί;

Οι συχνότερες αναφορές σε ανθρώπινες μελέτες αφορούσαν το γαστρεντερικό σύστημα:

• ναυτία,

• κοιλιακή δυσφορία ή πόνο,

• διάρροια.

Η πιθανότητα ενόχλησης μπορεί να επηρεάζεται από την ποσότητα, τη μορφή του προϊόντος, τη λήψη με ή χωρίς τροφή και την ατομική ευαισθησία. Η διακοπή και η επικοινωνία με επαγγελματία υγείας είναι η ασφαλέστερη επιλογή όταν εμφανίζονται επίμονα ή έντονα συμπτώματα.

Είναι ασφαλής η μακροχρόνια λήψη;

Υπάρχουν μελέτες με αρκετά μεγάλη διάρκεια, αλλά τα δεδομένα δεν καλύπτουν κάθε πληθυσμό, πάθηση και πιθανό συνδυασμό με φάρμακα. Η απουσία συχνών σοβαρών συμβάντων στις διαθέσιμες δοκιμές δεν αποδεικνύει απόλυτη ασφάλεια για απεριόριστη διάρκεια ή για πολύ υψηλές δόσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε παιδιά, εγκυμοσύνη, θηλασμό και άτομα με νεφρική ή ηπατική νόσο, επειδή τα ειδικά δεδομένα είναι περιορισμένα ή οι ανάγκες διαχείρισης διαφέρουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν ενδείκνυται αυθαίρετη χρήση.

Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις με φάρμακα;

Η κλινική βιβλιογραφία δεν έχει χαρτογραφήσει πλήρως όλες τις πιθανές αλληλεπιδράσεις της συμπληρωματικής L-λυσίνης. Επομένως, δεν είναι ορθό να παρουσιάζεται ως «χωρίς αλληλεπιδράσεις». Άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, ιδιαίτερα για χρόνιες παθήσεις, πρέπει να ζητούν εξατομικευμένη συμβουλή από γιατρό ή φαρμακοποιό.

Απαιτείται επίσης προσοχή όταν συνδυάζονται πολλά προϊόντα που περιέχουν αμινοξέα. Η συνολική ημερήσια ποσότητα μπορεί να είναι μεγαλύτερη από αυτή που αντιλαμβάνεται ο καταναλωτής αν η λυσίνη βρίσκεται σε περισσότερα από ένα σκευάσματα.

L-λυσίνη, αργινίνη και επιχείλιος έρπης

Η λυσίνη έχει μελετηθεί για την πρόληψη υποτροπών του απλού έρπητα, λόγω της θεωρητικής σχέσης της με την αργινίνη. Ωστόσο, οι κλινικές δοκιμές είναι παλαιές, μικρές και ετερογενείς. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας κατέληξε ότι οι χαμηλότερες ποσότητες δεν εμφάνισαν σταθερό όφελος, ενώ για υψηλότερες ποσότητες υπήρχαν ορισμένα θετικά αλλά ανεπαρκή δεδομένα. Δεν υπήρξε πειστική τεκμηρίωση για θεραπεία ενεργών βλαβών.

Συνεπώς, η L-λυσίνη δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως θεραπεία του έρπητα και δεν αντικαθιστά την ιατρική διάγνωση ή την ενδεδειγμένη αντιική αγωγή.

Ποιοι πρέπει να ζητούν επαγγελματική συμβουλή πριν από τη χρήση;

Ιατρική ή φαρμακευτική καθοδήγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική για:

• εγκύους ή θηλάζουσες,

• παιδιά και εφήβους,

• άτομα με νεφρική ή ηπατική νόσο,

• άτομα με γνωστή διαταραχή μεταβολισμού αμινοξέων,

• όσους λαμβάνουν συστηματική φαρμακευτική αγωγή,

• όσους σχεδιάζουν υψηλή δόση ή μακροχρόνια χρήση.

Πώς αξιολογείται υπεύθυνα ένα συμπλήρωμα;

Η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει τον πραγματικό σκοπό χρήσης, τη συνολική πρόσληψη από τη διατροφή, την ποσότητα ανά ημερήσια δόση, τα υπόλοιπα συστατικά και την πιθανότητα αλληλοεπικάλυψης με άλλα προϊόντα. Η υπέρβαση της δόσης της ετικέτας δεν αυξάνει κατ’ ανάγκη το όφελος και μπορεί να αυξήσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες.

Συμπέρασμα

Η L-λυσίνη είναι απαραίτητο θρεπτικό συστατικό, αλλά αυτό δεν καθιστά αναγκαία ή ακίνδυνη κάθε συμπληρωματική δόση. Τα διαθέσιμα δεδομένα υποδεικνύουν κυρίως γαστρεντερικές ενοχλήσεις ως ανεπιθύμητες ενέργειες. Δεν υπάρχει μία καθολική δοσολογία για όλους, ούτε πρέπει μια ερευνητική τιμή ασφάλειας να ερμηνεύεται ως προτεινόμενη λήψη. Η χρήση χρειάζεται να προσαρμόζεται στο άτομο και στον τεκμηριωμένο σκοπό.

FAQ

Ποια είναι η σωστή δοσολογία L-λυσίνης;

Δεν υπάρχει μία δόση κατάλληλη για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από τον σκοπό, τη συνολική διατροφή, την ηλικία και την κατάσταση υγείας. Πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες του προϊόντος και η συμβουλή επαγγελματία υγείας.

Είναι ασφαλή τα 6 g L-λυσίνης την ημέρα;

Τα 6 g/ημέρα προτάθηκαν σε συστηματική ανασκόπηση ως προσωρινό επίπεδο χωρίς παρατηρούμενη ανεπιθύμητη ενέργεια και όχι ως συνιστώμενη δόση. Δεν εγγυώνται ασφάλεια για κάθε άτομο.

Ποιες είναι οι συχνότερες παρενέργειες;

Οι συχνότερα καταγεγραμμένες ενοχλήσεις είναι ναυτία, κοιλιακό άλγος ή δυσφορία και διάρροια.

Μπορεί να λαμβάνεται μαζί με φάρμακα;

Οι αλληλεπιδράσεις δεν έχουν μελετηθεί πλήρως. Όποιος λαμβάνει φάρμακα πρέπει να συμβουλεύεται γιατρό ή φαρμακοποιό πριν από τη χρήση.

Θεραπεύει τον επιχείλιο έρπητα;

Όχι. Τα διαθέσιμα στοιχεία είναι ασυνεπή και δεν τεκμηριώνουν θεραπεία ενεργών βλαβών. Δεν αντικαθιστά τα εγκεκριμένα αντιικά φάρμακα.

Μπορεί να ληφθεί στην εγκυμοσύνη ή στον θηλασμό;

Δεν συνιστάται αυθαίρετη χρήση, επειδή τα ειδικά δεδομένα ασφάλειας είναι περιορισμένα. Απαιτείται συμβουλή του θεράποντος επαγγελματία υγείας.

Βιβλιογραφία

1. Hayamizu K, Oshima I, Fukuda Z, et al. Safety assessment of L-lysine oral intake: a systematic review. Amino Acids. Ηλεκτρονική δημοσίευση: 19 Ιανουαρίου 2019· έκδοση τεύχους: 1 Απριλίου 2019. PMID: 30661148. DOI: 10.1007/s00726-019-02697-3. PubMed | Google Scholar

2. Hayamizu K, Oshima I, Nakano M. Comprehensive Safety Assessment of L-Lysine Supplementation from Clinical Studies: A Systematic Review. The Journal of Nutrition. Δημοσίευση: 1 Οκτωβρίου 2020. PMID: 33000161. DOI: 10.1093/jn/nxaa218. PubMed | Google Scholar

3. Mailoo VJ, Rampes S. Lysine for Herpes Simplex Prophylaxis: A Review of the Evidence. Integrative Medicine. Δημοσίευση: Ιούνιος 2017. PMID: 30881246. PubMed | Google Scholar

4. Matthews DE. Review of Lysine Metabolism with a Focus on Humans. The Journal of Nutrition. Δημοσίευση: 1 Οκτωβρίου 2020. PMID: 33000162. DOI: 10.1093/jn/nxaa224. PubMed | Google Scholar