Οι αμερικανικές διατροφικές έρευνες διαπιστώνουν ότι η πρόσληψη πολλών θρεπτικών ουσιών υπολείπεται των συστάσεων. Η πλειοψηφία των ενηλίκων των ΗΠΑ χρησιμοποιεί πολυβιταμίνες και άλλα συμπληρώματα διατροφής ως ένα μέσο βελτίωσης της πρόσληψης θρεπτικών συστατικών. Ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και επαγγελματίες υγείας εμφανίζονται απρόθυμοι να συστήσουν τη συνηθισμένη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής για να καλύψουν τα κενά θρεπτικών συστατικών στη διατροφή, εν μέρει επειδή ανησυχούν ότι οι άνθρωποι θα δουν τα συμπληρώματα ως υποκατάστατο της διαιτητικής βελτίωσης και ότι η χρήση συμπληρωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση μικροθρεπτικών συστατικών.

Οι έρευνες διαπιστώνουν ότι στην πραγματικότητα οι χρήστες συμπληρωμάτων διατροφής τείνουν να έχουν καλύτερη δίαιτα και να υιοθετούν άλλες υγιεινές συνήθειες, υποδηλώνοντας ότι οι πολυβιταμινες θεωρούνται ως μια πτυχή μιας συνολικής προσπάθειας για τη βελτίωση της ευεξίας. Επιπλέον, τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η συχνότητα υπερβολικής πρόσληψης μικροθρεπτικών συστατικών είναι χαμηλή. 

Αναφέρουμε τα αποτελέσματα μιας έρευνας που διερευνά τις στάσεις των καταναλωτών σχετικά με το ρόλο των συμπληρωμάτων διατροφής. Σχεδόν το 90% των ερωτηθέντων της έρευνας συμφώνησαν ότι οι πολυβιταμίνες και τα συμπληρώματα ασβεστίου και/ή βιταμίνης D μπορούν να βοηθήσουν στην κάλυψη αναγκών σε θρεπτικά συστατικά όταν η επιθυμητή πρόσληψη δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω τροφής. Ταυτόχρονα, το 80% συμφώνησε ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αντικατάσταση υγιεινών διατροφικών συνηθειών ή τρόπων ζωής και το 82% συμφώνησε ότι οι άνθρωποι που σκέφτονται να πάρουν υψηλή δόση από ένα συμπλήρωμα θρεπτικών συστατικών θα πρέπει να μιλήσουν με το γιατρό τους.

Αυτά τα αποτελέσματα διαφαίνεται πως η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών αναγνωρίζει ότι οι πολυβιταμίνες και άλλα συμπληρώματα μπορούν να βοηθήσουν στην κάλυψη των κενών σε θρεπτικά συστατικά, αλλά δεν πρέπει να θεωρηθούν ως υποκατάστατα μιας υγιεινής διατροφής. Αυτό υποδηλώνει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι επαγγελματίες υγείας θα μπορούσαν να αισθάνονται άνετα να συνιστούν ορθολογική συμπλήρωση διατροφής ως ένα μέσο βελτίωσης της πρόσληψης θρεπτικών συστατικών, χωρίς να ανησυχούν αδικαιολόγητα ότι μια τέτοια σύσταση θα οδηγούσε τους καταναλωτές να μειώσουν τη σημασία των καλών διατροφικών συνηθειών.

Πηγή: 
"Consumer attitudes about the role of multivitamins and other dietary supplements: report of a survey" Annette Dickinson, Douglas MacKay & Andrea Wong. Nutrition Journal volume 14, Article number: 66 (2015)

Ποια είναι η σχέση του γηραιότερου πληθυσμού με τις πολυβιταμίνες; Οι ηλικιωμένοι αποτελούν το ταχύτερα αναπτυσσόμενο τμήμα πληθυσμού των κοινωνιών στον ανεπτυγμένο κόσμο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο ο αριθμός των ατόμων άνω των 85 ετών θα συνεχίσει να διπλασιάζεται κάθε 30 χρόνια. Η γήρανση σχετίζεται με φυσιολογικές και οικονομικές αλλαγές που θέτουν σε κίνδυνο τη διατροφική κατάσταση. Επιπλέον, η γήρανση έχει από καιρό συνδεθεί με αυξημένη ευαισθησία σε λοιμώξεις, οι οποίες είναι πολύ συχνές στους ηλικιωμένους. Επιπλέον, οι ηλικιωμένοι έχουν δύο έως δέκα φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από μια ποικιλία λοιμώξεων από ό, τι οι νεαροί ενήλικες

Το ενδιαφέρον για τα συμπληρώματα σε πολυβιταμινες είναι τεράστιο: 20-30% του πληθυσμού στις ανεπτυγμένες χώρες χρησιμοποιούν σήμερα τέτοια συμπληρώματα. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο λαμβάνουν συμπληρώματα πολυβιταμινών και ανόργανων συστατικών, ελπίζοντας στην προαγωγή της υγείας, αλλά λίγες μελέτες έχουν τεκμηριώσει τα οφέλη τους, γεγονός που έχει αυξήσει ανησυχία στη βιβλιογραφία. Έχει αποδειχθεί ότι σε ηλικιωμένους, τα συμπληρώματα διατροφής με διαφορετικά θρεπτικά συστατικά βελτιώνουν την ανοσολογική κατάσταση. Οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες εξέτασαν την επίδραση των μικροθρεπτικών συστατικών στις αποκρίσεις των εμβολίων και άλλων υποκατάστατων δεικτών ανοσολογικής απόκρισης.
Η κλινική σημασία αυτών των ευρημάτων εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης. μερικοί πιστεύουν ότι τα μικροθρεπτικά συστατικά έχουν σημαντικό ρόλο και άλλοι πιστεύουν ότι έχουν μόνο έναν μικρό ρόλο στη μείωση της συχνότητας των λοιμώξεων σε ηλικιωμένους.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών έχει παρατηρηθεί μεγάλη ετερογένεια μεταξύ των αποτελεσμάτων των διαφορετικών μελετών σχετικά με τις πολυβιταμινες. Αρκετές μελέτες έχουν εξετάσει μόνο ανοσολογικούς δείκτες. Επομένως, οι μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να εξετάζουν τα κλινικά τελικά σημεία (λοιμώξεις, κατά προτίμηση χρησιμοποιώντας έναν κοινό ορισμό αποτελέσματος). Μια άλλη πηγή μεταβλητότητας του σχεδιασμού μεταξύ των υφιστάμενων μελετών είναι η σύνθεση των συμπληρωμάτων που χρησιμοποιούνται. Επομένως, μια δοκιμή πολλαπλών βραχιόνων που συγκρίνει διαφορετικές δόσεις μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί να είναι κατάλληλη για να καθοριστεί αποφασιστικά εάν είναι αποτελεσματικά και, αν ναι, εάν ορισμένες δόσεις είναι ανώτερες από άλλες. 

Επιπλέον, οι πληθυσμιακοί στόχοι για μελλοντικές δοκιμές σχετικά με τις πολυβιταμίνες θα πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά, καθώς τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η επίδραση δεν είναι πιθανώς σταθερή σε όλους τους πληθυσμούς (διατροφική κατάσταση, αδυναμία, κατάσταση διαβήτη τύπου 2 κ.λπ.). Τέλος, φαίνεται λογικό να υπάρχει ελάχιστη περίοδος παρακολούθησης 12 μηνών για να παρέχεται πλήρης έκθεση σε εποχιακές αλλαγές.

Πηγή: 
A El-Kadiki "Role of multivitamins and mineral supplements in preventing infections in elderly people: systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials" BMJ 2005;330:871

ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΕΣ και σίδηρος: Η διατήρηση μιας θετικής ισορροπίας στην πρόσληψη σιδήρου (με πολυβιταμίνες ή αυτοτελώς) είναι απαραίτητη για τους αθλητές και τις αθλήτριες προκειμένου να αποφεύγουν τις επιπτώσεις της έλλειψης σιδήρου και της αναιμίας και να διατηρούν ή να βελτιώνουν την απόδοση.

Μια σημαντική λειτουργία του σιδήρου αφορά την παραγωγή του μορίου που φέρει το οξυγόνο και το διοξείδιο του άνθρακα, την αιμοσφαιρίνη, μέσω ερυθροποίησης. Η πρόσληψη σιδήρου μέσα από πολυβιταμινες και σχετικά σκευάσματα μπορεί να συντελέσει καθοριστικά στη βελτίωση της υγειονομικής κατάστασης του ανθρώπινου οργανισμού. Η ισορροπία σιδήρου βρίσκεται υπό τον έλεγχο ορισμένων παραγόντων όπως η πεπτιδική ορμόνη hepcidin, η πρόσληψη και απορρόφηση διαιτητικού σιδήρου, οι περιβαλλοντικοί στρες (π.χ. υψόμετρο), η άσκηση, η απώλεια αίματος της εμμήνου ρύσεως και η γενετική. Οι γυναίκες με έμμηνο ρύση, ιδιαίτερα εκείνες με βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας σιδήρου.

Η συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης [Hb] και η φερριτίνη στον ορό (sFer) χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για τον εντοπισμό της ανεπάρκειας σιδήρου, ωστόσο, μεμονωμένα, αυτά μπορεί να έχουν περιορισμένη αξία στους αθλητές λόγω:

(1) των επιδράσεων των διακυμάνσεων στον όγκο του πλάσματος σε απόκριση στην προπόνηση ή στο περιβάλλον στο [Hb]

(2) της επίδρασης της φλεγμονής στο sFer

(3) της απουσίας αθλητικών, φυλετικών και ατομικά συγκεκριμένων κανονιστικών δεδομένων.

Μια πιο λεπτομερής και διαχρονική εξέταση αιματολογίας, του μοτίβου του εμμηνορροϊκού κύκλου, της βιοχημείας, της φυσιολογίας άσκησης, των περιβαλλοντικών παραγόντων και του προπονητικού φόρτου ασκήσεων μπορεί να αναβαθμίση την εξέταση του ενεργού ρόλου σιδήρου και να βοηθήσει στην καθοδήγηση κατάλληλων παρεμβάσεων που θα αποτρέψουν την έλλειψη σιδήρου ή την υπερπρόσληψη σιδήρου.

Συμπληρώματα διατροφής και πολυβιταμίνες απαιτούνται συχνά σε καταστάσεις έλλειψηε σιδήρου. Ωστόσο, οι διατροφικές στρατηγικές για την αύξηση της πρόσληψης σιδήρου και των κατάλληλων καθοδηγητικών ενεργειών ατομικής άσσκησης μπορούν να είναι αποτελεσματικές και να βοηθήσουν στην πρόληψη μελλοντικών επεισοδίων με ανεπάρκεια σιδήρου. Σε σοβαρές περιπτώσεις ή όπου υπάρχει μια κρίσιμη περίσταση, οι ενέσεις σιδήρου μπορεί να είναι κατάλληλη θεραπεία υπό συγκεκριμένες ιατρικές προδιαγραφές και συνθήκες.

Πηγή:

ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΕΣ: Κολλοειδές ασήμι 

Το κολλοειδές ασήμι έχει χρησιμοποιηθεί για ιατρικούς σκοπούς καθ 'όλη τη διάρκεια του ιστορικού λόγω των προτεινόμενων αντιβακτηριακών ιδιοτήτων αλλά και αντιιικών χαρακτηριστικών. Το κολλοειδές ασήμι περιγράφει τα σωματίδια αργύρου που εναιωρούνται σε υγρό. Διατίθεται στην αγορά σε πληθώρα συσκευασιών παρά τα αποθαρρυντικά δεδομένα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Η πρόσληψη του συγκεκριμένου σκευάσματος προωθήθηκε πρόσφατα από προσωπικότητες των κοινωνικών μέσων δικτύωσης ως μέσο που βοηθά στην αντιμετώπιση του COVID-19.

Το 1999, η FDA δήλωσε ότι τα προϊόντα χωρίς ιατρική συνταγή που περιέχουν ασήμι δεν αναγνωρίζονται ως ασφαλή ή αποτελεσματικά και ότι οποιοδήποτε προϊόν κολλοειδούς αργύρου που διατίθεται στο εμπόριο για ιατρικό σκοπό ήταν λανθασμένη πρακτική. Τεκμηριώθηκε εκτενώς στη βιβλιογραφία, η πιο κοινή παρενέργεια του αργύρου, ένας μη αναστρέψιμος γκρίζος ή μπλε-γκρίζος αποχρωματισμός του δέρματος. Η συστηματική έκθεση σε ασήμι μπορεί να έχει επιπρόσθετες επιβλαβείς επιπτώσεις στο γαστρεντερικό σύστημα, στο συκώτι, στα νεφρά και σε άλλα κύρια όργανα. Έχει προκύψει μακροχρόνια κατάποση αργύρου σε αναφορές νευροτοξικότητας, κρίσεων, οξείας ψύχωσης, οξείας λευχαιμίας και λευκοκυτταροπλαστικής αγγειίτιδας.

Παρά την προειδοποίηση του FDA, το κολλοειδές ασήμι εξακολουθεί να είναι άμεσα διαθέσιμο και να διαφημίζεται στο κοινό.

ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΚΑΙ ELDERBERRY (ΣΑΜΠΟΥΚΟΣ)

Το Elderberry (Sambucus nigra) υποτίθεται ότι έχει αντιιικές ιδιότητες λόγω της ικανότητάς του να ρυθμίζει φλεγμονώδεις κυτοκίνες και έχει δοκιμαστεί τόσο in vitro όσο και in vivo έναντι διαφορετικών ιών. Κατά τη στιγμή της γραφής του παρόντος άρθρου, δεν υπάρχουν δημοσιευμένες μελέτες που να αξιολογούν τη χρήση του elderberry και του COVID-19. Παρόλο που το elderberry και τα συστατικά του φαινολικού οξέος εμφανίζουν αντιική δράση έναντι του ανθρώπινου κοροναϊκού HCoV-NL, in vitro ​​αυτό δεν μπορεί να επεκταθεί στο COVID-19 όπως αναφέρθηκε προηγουμένως.

Τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο δοκιμές που αξιολογούν το elderberry (είτε σε πολυβιταμινες είτε αυτόνομα παρεχόμενο) για τη θεραπεία της γρίπης έχουν δείξει ότι το elderberry μπορεί να μειώσει τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Η χρησιμότητα αυτών των ευρημάτων είναι ασαφής λόγω του μικρού μεγέθους του δείγματος και της έλλειψης αντικειμενικών αποτελεσμάτων. Οι δοκιμές δεν ευθυγραμμίζονται με το πρότυπο περίθαλψης, επειδή οι ασθενείς που έλαβαν το ετήσιο εμβόλιο γρίπης αποκλείστηκαν. Σε αυτές τις δοκιμές, 1 κουταλιά της σούπας πόσιμο διάλυμα elderberry χορηγούνται 4 φορές την ημέρα για 3 έως 5 ημέρες εντός 24 έως 48 ωρών από τα αρχικά συμπτώματα. Παστίλιες Elderberry 175 mg χορηγήθηκαν 4 φορές την ημέρα για 2 ημέρες εντός 24 ωρών από τα συμπτώματα.

Τα αποτελέσματα μιας τυχαιοποιημένης, ελεγχόμενης με εικονικό φάρμακο δοκιμής που αξιολόγησε το elderberry, ευρισκόμενο σε πολυβιταμινες ή σε αυτόνομα συμπληρωματα διατροφης, σε αεροπορικούς ταξιδιώτες έδειξαν ότι το elderberry μπορεί να μειώσει τη διάρκεια και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων του κρυολογήματος. Οι κάψουλες Elderberry ξεκίνησαν στα 600 mg ημερησίως 10 ημέρες πριν από το ταξίδι. Μία ημέρα πριν από το ταξίδι, η δόση αυξήθηκε στα 900 mg ημερησίως και συνεχίστηκε για 4 έως 5 ημέρες μετά την άφιξη. Ασθενείς με χρόνιες αναπνευστικές ασθένειες όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και κυστική ίνωση αποκλείστηκαν. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν πρόσθετα φάρμακα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων για κατά μέσο όρο 1,5 ημέρες κατά τη διάρκεια της δοκιμής, περιορίζοντας την εφαρμογή αυτών των ευρημάτων. 
Το Elderberry (Σαμπούκος) είναι ασφαλές όταν μαγειρεύεται και καταναλώνεται με μέτρο. Είναι επικίνδυνο να καταναλώνετε άψητα elderberry, φλοιό, ρίζα, φύλλα και άγουρα μούρα λόγω του κινδύνου τοξικότητας κυανιούχων. Ποικίλες μελέτες έχουν επίσης αναφερθεί στην ικανότητά του να διεγείρει την ινσουλίνη και να προάγει το μεταβολισμό της γλυκόζης. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες του elderberry περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, διάρροια, ταχυκαρδία, υπόταση, υποκαλιαιμία και αφυδάτωση που προκύπτει από διούρηση. Το Elderberry μπορεί να έχει την ικανότητα να διεγείρει κυτοκίνες και, επομένως, μπορεί παρεμβαίνει στην ανοσοκατασταλτική θεραπεία. Επιπλέον, το elderberry μπορεί να αλλάξει τα επίπεδα θεοφυλλίνης.

Παρόλο που υπάρχει υποθετικό όφελος από την κατανάλωση elderberry για τη θεραπεία ιογενών λοιμώξεων, λείπουν αξιόπιστα επιστημονικά στοιχεία από κλινικές δοκιμές υψηλής ποιότητας και απουσιάζουν δεδομένα που αφορούν τον ρόλο του elderberry με το COVID-19.

Πολυβιταμίνες και Ψευδάργυρος

Ο ψευδάργυρος είναι ένα ιχνοστοιχείο το οποίο θεωρείται ότι αναστέλλει την αναπαραγωγή των ιών και την προσκόλληση στον ρινοφαρυγγικό βλεννογόνο και μέσω αυτού του μηχανισμού έχει εμπλακεί στη διαχείριση του κοινού κρυολογήματος. In vitro μελέτες δείχνουν ότι ο ψευδάργυρος τροποποιεί τις επιδράσεις αρκετών αναπνευστικών παθογόνων, συμπεριλαμβανομένου του ρινοϊού, του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού και του SARS-COV.

Τα αποτελέσματα από κλινικές δοκιμές που αξιολογούν τα συμπληρώματα ψευδαργύρου για το κοινό κρυολόγημα έρχονται σε σύγκρουση και πολλά υποφέρουν από μεθοδολογικές ατέλειες. Ομοίως, τα συμπεράσματα πολλαπλών μετα-αναλύσεων ποικίλλουν ως προς το εάν ο ψευδάργυρος επηρεάζει σημαντικά τη διάρκεια του κρυολογήματος και σε ποιο βαθμό τα χαρακτηριστικά του ασθενούς τροποποιούν τα αποτελέσματα αυτά. Μια ολοκληρωμένη συστηματική ανασκόπηση με ευρεία συμπερίληψη μελετών διαπίστωσε μέτρια ποιοτική απόδειξη ότι τα συμπληρωματα διατροφης ψευδαργύρου μειώνουν τη διάρκεια του κοινού κρυολογήματος κατά 1,65 ημέρες. Βρέθηκε σημαντική ετερογένεια και εν μέρει εξηγείται από την ηλικία αλλά και την ποσότητα πρόσληψης ψευδαργύρου. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν πιο συχνές με τον ψευδάργυρο σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο (placebo).

Αναφορές αρχίζουν να εμφανίζονται με ισχυρισμούς ότι ο ψευδάργυρος, είτε σε πολυβιταμίνες είτε σε ξεχωριστό σκεύασμα, μπορεί να παίζει ρόλο στη διαχείριση του COVID-19 και αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα προηγούμενης γνώσης ότι ορισμένοι κοροναϊοί μπορούν να προκαλέσουν το κοινό κρυολόγημα. Ένας γιατρός στη Νέα Υόρκη ισχυρίζεται ότι έχει σχεδόν τέλεια κλινική ανταπόκριση στη συνταγογράφηση των ασθενών του συνδυασμού υδροξυχλωροκίνης, αζιθρομυκίνης και ψευδαργύρου, αν και δεν έχουν δημοσιευτεί δεδομένα που υποστηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Δεν υπάρχουν μελέτες που να αξιολογούν τον ψευδάργυρο για τη διαχείριση του COVID-19 μέχρι σήμερα, αν και μερικές δοκιμές έχουν καταγραφεί επί του παρόντος για τη δοκιμή ψευδαργύρου ως μέρος ενός σχήματος για τη θεραπεία του COVID-19. 

Μερικοί ασθενείς μπορεί να επιλέξουν να πάρουν ψευδάργυρο κατά τη διάρκεια αυτής της πανδημίας, αλλά λείπουν από τη διεθνή βιβλιογραφία αξιόπιστα δεδομένα. Τα συμπληρώματα ψευδαργύρου μέσω κατάποσης είναι πιθανό να είναι ασφαλή έως 40 mg / d σε ενήλικες, αλλά η ασφάλεια είναι λιγότερο σίγουρη με μεγαλύτερες δόσεις οι οποίες βιβλιογραφικά εμπλέκονται στην κοινή διαχείριση του κρυολογήματος. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται, στη ναυτία, τον εμετό και τις αλλαγές στη γεύση. Το ρινικό παρασκεύασμα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται λόγω αναφορών για μόνιμη απώλεια της αίσθησης της όσφρησης.